Cursus basisbegrippen deel 8: Aandeelhoudersvergaderingen
Aandeelhoudersvergaderingen
Met de cursus basisbegrippen kunt u stap voor stap kennis maken met de basisbegrippen uit de financiele wereld. In deel 8 van de cursus basisbegrippen zullen wij u meer vertellen over aandeelhoudersvergaderingen.
Kenmerken Algemene Vergadering van Aandeelhouders
Een aandeelhoudersvergadering wordt tot op heden gekenmerkt door een grote afwezigheid van de beleggers. Dit argument wordt door de onderneming gebruikt om de zeggenschap van de aandeelhouder ingeperkt te houden. In de praktijk is de Algemene Vergadering van Aandeelhouders een jaarlijks terugkerend ritueel waar een aparte groep mensen op afkomt. Een aandeelhoudersvergadering, dat over het algemeen ergens in het voorjaar plaatsvindt, wordt voornamelijk bezocht door het gepensioneerde deel van onze bevolking. Een vergadering lijkt meer op een reünie van aandeelhouders en oud-bestuursleden dan op een serieus forum die de Commissie Peters voor ogen heeft. Hoewel de aandeelhouder in veel ondernemingen feitelijk weinig zeggenschap hebben worden aandeelhouders tijdens het jaarlijkse "uitje" in de watten gelegd. De vergadering is in veel gevallen niet op het kantoor van de onderneming maar in een luxe hotel of in enkele gevallen zelfs in een heus kasteeltje. Naast de hapjes en drankjes is het niet ongebruikelijk om na afloop van de vergadering een presentje aan de aandeelhouders te overhandigen. Dit loopt uiteen van een setje postzegels bij KPN tot een dure wijnatlas bij Wolters Kluwer. Deze voorbeelden uit de werkelijkheid geven aan dat een onderneming er niet op uit is om een select groepje aandeelhouders te hebben op de vergadering en dat er wellicht veel mensen niet alleen komen voor de discussie, maar ook voor de randverschijnselen. In de vergadering zelf komen serieuze vragen voornamelijk van de kant van de Vereniging voor Effecten Bezitters en enkele pensioenfondsen. De rest van de vragen en opmerkingen hebben het karakter van "waarom zijn de schappen 's avonds altijd leeg?" en "waarom gaan jullie niet in de dierenvoeding?". Een jaarlijks terugkerend fenomeen is dat de aandeelhoudersvergadering door allerlei milieugroeperingen wordt gebruikt om haar gedachten aan de onderneming kenbaar te maken. Op zich is dit niet erg, maar het verlengt de toch al lange vergadering (meestal een uur of twee/drie) aanmerkelijk, met als gevolg dat veel beleggers afkerig worden van deze vergaderingen.
Naast de mensen die wel willen maar niet kunnen komen op de Algemene Vergadering van Aandeelhouders is het grootste gedeelte van de aandeelhouders nauwelijks geïnteresseerd in zeggenschap. Daarnaast missen veel particuliere aandeelhouders simpelweg de kennis om een het veelomvattende ondernemingsbeleid te doorgronden. Als je serieus over alle onderwerpen mee wilt praten dan moet je aardig op de hoogte zijn van allerlei juridische, boekhoudkundige en bestuurlijke regels. Het bestuur heeft in veel gevallen naast een informatievoorsprong een kennisvoorsprong op de beleggers. Mede hierdoor is het voor een aandeelhouder een moeilijke opgave om zijn eventuele zeggenschap daadwerkelijk goed uit te voeren. Ook de vele beschermingsconstucties werken natuurlijk negatief op het animo om actief de vergadering bij te wonen.
Rechten aandeelhouders
Als we in Nederland gaan kijken hoe het gesteld is met de zeggenschap van de aandeelhouder dan kan de aandeelhouder zijn zeggenschap formeel alleen uitoefenen op de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. In een gewone vennootschap behoren de volgende bevoegdheden toe aan de aandeelhouders:
- vaststellen van de jaarrekening en de winst;
- vergroten of verkleinen van het kapitaal;
- benoeming, schorsing en ontslag van bestuurders;
- benoeming van de commissarissen en schorsing en ontslag daarvan;
- wijziging van de statuten of ontbinding van de vennootschap.
We zien dat in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders in deze vorm met de ontslag- en benoemingsrecht een machtsmiddel in handen heeft. Veel ondernemingen aan de Amsterdamse beurs zijn echter een structuurvennootschap. Dit houdt in dat een groot deel van de rechten van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders zijn overgeheveld naar de Raad van Commissarissen. De Algemene Vergadering van Aandeelhouders beschikt in deze ondernemingen niet meer over het recht tot benoeming en ontslag, alsmede de vaststelling van de jaarrekening en goedkeuringsbeslissingen over belangrijke onderwerpen. Het structuurregime bepaald ook dat de Raad van Commissarissen zelf nieuwe commissarissen kiest. Dit staat bekend onder de term coöptatie.
Naar een aandeelhoudersvergadering?
De meeste aandeelhoudersvergaderingen worden enkele weken na het uitbrengen van het jaarverslag gehouden. Veel ondernemingen hebben een normaal boekjaar van januari tot december. De dag van de aandeelhoudersvergadering is meestal in de maanden maart, april en mei. Een aandeelhoudersvergadering is enkel en alleen toegankelijk voor aandeelhouders. Of je nu één aandeel hebt of een miljoen, dat maakt niet uit. In de krant wordt enkele weken voor de vergadering alle aandeelhouders (en certificaathouders) uitgenodigd op de vergadering te komen.
Het enige dat je moet doen om binnen te komen is naar je bank te gaan en zeggen dat je graag naar die bepaalde vergadering wilt. Waarschijnlijk kijkt de baliemedewerker je vaag aan en vraagt of je het nog een keer wilt herhalen, maar vaak na overleg met de leidinggevende komt alles in orde. Je ontvangt voor de vergadering dan een uitnodiging/bewijs van de bank om op de vergadering te mogen komen.
Proxy-Voting
Proxy-Voting betekent het stemmen op afstand. In de Verenigde Staten is dit veel verder ontwikkeld dan in Nederland. Op dit moment is er een proef bezig van enkele beursfondsen om het stemmen op afstand mogelijk te maken. Door middel van het Communicatiekanaal Aandeelhouders hoeven aandeelhouders niet op de vergadering te zijn om hun stem uit te brengen. Nadeel is dat dit maar voor een beperkt aantal (grote) fondsen mogelijk is en dat (evenals bij aanwezigheid) je aandelen tijdelijk geblokkeerd worden.
Agenda op cubi.nl
Op Cubi.nl vindt u een overzicht van de aankomende aandeelhoudersvergaderingen. Klik hier voor de complete agenda
