Cursus basisbegrippen deel 1: Wat is een aandeel?
Wat is een aandeel?
Met de cursus basisbegrippen kunt u stap voor stap kennis maken met de basisbegrippen uit de financiele wereld. In deel 1 van de cursus basisbegrippen zullen wij u meer vertellen over aandelen.
Aandelen worden uitgegeven door vennootschappen. De op de beurs verhandelde aandelen
worden door naamloze
vennootschappen uitgegeven.
Alleerst wat basistermen om het een en ander duidelijk te maken voordat we dieper ingaan op de materie van aandelen.
Naamloze vennootschap
Een naamloze vennootschap is een ondernemingsvorm waarbij het vermogen is verdeeld in aandelen die vrij verhandelbaar zijn. De N.V. is rechtspersoon. De algemene vergadering van aandeelhouders is het hoogste orgaan binnen de vennootschap. Namens de aandeelhouders houdt de Raad van Commissarissen toezicht op de Raad van Bestuur (Directie).
Aandelen
Als een belegger een aandeel Philips koopt, is hij één van de vele eigenaren geworden van onze nationale multinational. Maakt de onderneming winst, dan krijgt de aandeelhouder daarvan een deel uitbetaald, het dividend. Lijdt de onderneming verlies, dan is het risico voor de aandeelhouder beperkt: een aandeelhouder hoeft niet bij te passen in het verlies van de onderneming. En de aandeelhouders hoeven niet op te draaien voor de na een eventueel faillissement resterende schulden.
We maken onderscheid tussen de nominale waarde en de beurswaarde van een aandeel. De nominale waarde van een aandeel is de waarde die op het aandeel is vermeld. Voor de belegger is alleen de beurswaarde van het aandeel van belang. De beurswaarde schommelt dagelijks onder invloed van vraag en aanbod op de effectenbeurzen.
Dividendblad
Aan de mantel van het aandeel zit het dividendblad: hierop zijn de genummerde dividendbewijzen (coupons) afgedrukt. Ook is hierop de talon afgedrukt: deze geeft recht op een nieuw stel dividendbewijzen als de bestaande opgebruikt zijn. Tegen inlevering van een dividendbewijs wordt dividend ontvangen.
Dividend is het bedrag dat de aandeelhouder ontvangt uit de jaarwinst van de onderneming. Als de winst zich in de loop van een jaar gunstig ontwikkelt, kan de vennootschap besluiten de aandeelhouders een voorschot te geven op het dividend, het zogeheten interimdividend. De meeste Nederlandse ondernemingen keren één maal per jaar dividend uit. Soms wordt het dividend niet in geld, maar in aandelen van de onderneming uitbetaald. We spreken dan van stockdividend.
Talon
Dit is het bewijs waartegen een nieuw blad met coupons kan worden verkregen.
Er zijn maar weinig aandeelhouders die hun aandeel ooit daadwerkelijk in handen krijgen. In de meeste gevallen geven zij er de voorkeur aan hun waardepapieren in bewaring te laten bij een bank of een commissionair. Steeds meer is het tastbare aandeel op de achtergrond geraakt. Een aandeel is tegenwoordig vaak niet meer dan een aantekening in de boekhouding van de bank. Bij aan- en verkoop wordt giraal geleverd.
Soort aandelen
Het hier afgedrukte aandeel Philips bestaat uit een mantel(voorblad) en een dividendblad. Het is een voorbeeld van een klassiek stuk of ook wel K-stuk. In toenemende mate zijn deze K-stukken vervangen door CF-stukken (CF staat voor Centrum voor Fondsenadministratie). Een verschil met de klassieke stukken is dat de inning van het dividend niet gebeurt door het inleveren van dividendbewijzen; deze wordt geregeld door het CF.
Bij gewone aandelen, geeft elk aandeel evenveel recht op dividend. Maar naast gewone aandelen kunnen er ook nog aandelen zijn uitgegeven die een streepje voor hebben bij de dividenduitkering. Zo kennen we:
- preferente aandelen. Deze geven recht op een dividenduitkering die gelijk is aan een vast percentage van de nominale waarde. Dat percentage staat op de mantel van het preferente aandeel. Pas als de preferente aandeelhouders aan hun trekken zijn gekomen, valt er iets te verdelen voor de gewone aandeelhouders.
- cumulatief preferente aandelen. Aandelen die recht geven op een vast jaarlijks dividend. Wordt in minder goede tijden geen dividend uitgekeerd, dan krijgt men op deze aandelen bij winstherstel als eerste dividend, plus nog dividend over de periode waarin het dividend is gepasseerd.
- prioriteitsaandelen. De houders hiervan hebben bepaalde voorrechten.
Algemene vergadering
Tenminste een maal per jaar roept de vennootschap zijn aandeelhouders op voor de algemene vergadering van aandeelhouders. Op die vergadering kunnen deze hun goed- of afkeuring uitspreken over de gepresenteerde jaarrekening. Datzelfde recht hebben zij met betrekking tot het voorgestelde dividend. In beginsel geldt hierbij het principe één stem per persoon per aandeel. Maar op dat uitgangspunt zijn uitzonderingen. In veel vennootschappen is de macht van de gewone aandeelhouders beperkt door het bestaan van prioriteitsaandelen en oprichtersaandelen. Daarnaast kennen we de certificaten van aandelen. De echte aandelen zijn hierbij in bezit van een administratiekantoor dat op basis hiervan certificaten uitgeeft. Deze geven dezelfde rechten als de originele aandelen, behalve het stemrecht. Dat berust bij het administratiekantoor.
Onderzoek heeft inmiddels uitgewezen dat het bestaan van certificaten de koers van aandelen met gemiddeld 10% drukt, omdat de betrokken onderneming geen prikkel krijgt van de certificaathouders die immers geen stem hebben. De minister van Financiën overweegt certificering te verbieden.
| Overige pagina's | |
| 1 | Wat is een aandeel? |
| 2 | De beurskoers van een aandeel |
| 3 | De beurspagina |
| 4 | De beursindices |
| 5 | De samenstelling van de AEX-index |
| 6 | De Aandelenemissie |
